Wstępniak

Szanowni Państwo

Przez minione 15 lat miałam zaszczyt być redaktorem naczelnym dwumiesięcznika „Uczyć lepiej”. Zaczynaliśmy w 2007 roku od niewielkiego formatu A5, później drukowaliśmy czasopismo w nakładzie prawie dwóch tysięcy egzemplarzy w formacie A4. Numery zmieniały swoją szatę graficzną w miarę upływu lat i nabierania doświadczeń przez cały zespół redakcyjny. W bieżącym roku zapoczątkowaliśmy formułę czasopisma elektronicznego – zwiększając jego dostępność i tym samym poszerzając krąg czytelników.

Jak rozmawiać z młodzieżą o Zagładzie?

W swojej najnowszej książce Rafał Rosół porusza wątek Zagłady i antysemityzmu stadionowego. Tematykę, podjętą na nowo i w sposób interesujący, warto wykorzystać do celów edukacyjnych.

 

Agnieszka Gałązka-Kozłowska: Pochodzisz z Poznania?

Rafał Rosół: Od kilku lat mieszkam na stałe w Poznaniu, a pochodzę z Górnego Śląska.

Szukanie nowej perspektywy poznawczej

Proponowane techniki z powodzeniem mogą służyć rozwijaniu otwartości poznawczej, kreatywności, myślenia krytycznego, a także pogłębienia samopoznania. Są efektywne, bo wielostronnie angażują uczniów.

Wiele już napisano w literaturze pedagogicznej na temat metod i technik pracy, wykorzystywanych na co dzień w szkole. Często przenikają do edukacji ze sfery biznesu, jak choćby disign thinking czy analiza SWOT. Niektóre z nich stanowią wariacje jednej strategii, eksponując różny kontekst oraz różne zastosowanie. Przykładem takich narzędzi są te, w których zastosowano strategię wchodzenia w role.

Zadawać czy nie zadawać? Oto jest pytanie

Od lat trwa w edukacji debata na temat tego, czy praca domowa w szkole jest niezbędna, potrzebna, a może szkodliwa? Jak radzą sobie z tą kwestią nauczyciele?

Temat jest bardzo istotny. Profesor Cathy Vatterott z Uniwersytetu w Missouri w stanie St. Luis, nazywana „panią od prac domowych”, na podstawie swoich wieloletnich badań i konsultacji uznaje, że konieczne jest przemyślenie zasadności i formy angażowania uczniów w naukę po szkole[1].

Codzienna praktyka edukacyjna podpowiada, że najczęściej uczniowie nie mają motywacji do odrabiania pracy domowej, ponieważ nie sądzą, aby była ważna i potrzebna. Przydzielanie im zadań i ocenianie ich przez nauczyciela czyni uczniów biernymi w procesie edukacji, ponieważ nie czują, że może mieć to wpływ na ich rozwój. Błędem jest procedura, w której cel pracy domowej leży po stronie nauczyciela, a nie ucznia. 

Wielokulturowość i wielojęzyczność w szkole

Przy Wydziale Anglistyki UAM od 2018 roku działa poznański oddział Bilingualism Matters, z siedzibą główną w Edynburgu. Misją instytucji jest popularyzacja wyników badań dotyczących wielojęzyczności.

Przez wiele lat polskie społeczeństwo, a w konsekwencji polska szkoła były w przeważającej większości jednorodne językowo i kulturowo. Od kilku lat obserwujemy zwiększającą się liczbę uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji w rodzimych placówkach, a w związku z wojną w Ukrainie, można założyć, że w każdej szkole i prawie każdej klasie są lub będą uczniowie i uczennice pochodzące z tego kraju. To nowe wyzwanie wymaga zbudowania nowej kompetencji przez polskich nauczycieli, związanej z wypracowaniem umiejętności pracy z uczniami w procesie uczenia się języka polskiego jako drugiego.

Poczucie bezpieczeństwa w grupie

Brak lęku i strachu, bycie pewnym o swoje „ja” to elementarne składniki poczucia bezpieczeństwa, odnoszące się zarówno do aspektu fizycznego, jak i mentalnego. Bez ich zapewnienia niemożliwa jest realizacja wyzwań edukacyjno-wychowawczych.

Sytuacja wojny, która nagle i drastycznie dotknęła dzieci mieszkające na Ukrainie, zniszczyła ich poczucie bezpieczeństwa, budząc lęk o zdrowie i życie swoje oraz najbliższych. Co oczywiste, zachwiana została też równowaga emocjonalna. Dołączenie tej grupy dzieci do polskiej szkoły zbudowało zupełnie nową sytuację edukacyjno-wychowawczą.

Warto pomagać!

Zadaniem wychowawczym szkoły zgodnie z podstawą programową jest wprowadzenie uczniów w świat wartości, a także przygotowanie ich do aktywności w życiu społecznym. Program wolontariatu może efektywnie realizować te wymagania.

Angażowanie się w działania non profit to świetny sposób na nauczenie dzieci i młodzieży empatii i wrażliwości społecznej. Wolontariat jest istotnym aspektem życia społecznego, gdyż daje poczucie przynależności i wspólnoty. To także świetne narzędzie do nawiązywania nowych znajomości oraz poznawania nowych kultur i tradycji. Bezinteresowne działania mogą także przyczynić się do odkrywania swoich pasji, a nawet przyszłej ścieżki kariery. Uczniowie zaangażowani w wolontariat mają bowiem większe szanse na nabycie cennych kompetencji komunikacyjnych i organizacyjnych. Wejście w nowe role społeczne pozwoli im rozwinąć umiejętności potrzebne w życiu zawodowym, takie jak: odpowiedzialność, sumienność i pracowitość.

Psychologiczna pierwsza pomoc w kryzysie

Celem interwencji kryzysowej, także w obliczu doświadczenia wojny czy innych katastrof masowych, jest pomoc w powrocie do stanu sprzed kryzysu. Wymaga to reorganizacji i wypracowania zachowań adaptacyjnych.

Minęło już trochę czasu i wydaje się, że pierwsze poczucie szoku związane z aktem agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Mogliśmy skonfrontować się z własnymi odczuciami i wyobrażeniami na temat tego, co dalej począć w tak ekstremalnej sytuacji. Nie wiemy jednak, jak wyglądać będzie przyszłość, więc mimowolnie tworzymy na ten temat różne scenariusze. Z odpowiedzią na część z pojawiających się wątpliwości przychodzi wiedza i obserwacje z zakresu interwencji kryzysowej.

Trudności w uczeniu się

Jedną z dysfunkcji dzieci w wieku szkolnym jest trudność w uczeniu się, której źródłem są zaburzenia funkcji sensomotorycznych. Aby pomóc uczniom z tą przypadłością w adaptacji społecznej, trzeba dobrze rozumieć źródło problemów.

Od wielu lat trwają badania i dyskusje wśród neurologów, psychologów i pedagogów nad ujednoliceniem definicji pojęcia „trudności w uczeniu się”. Aktualnie odnosimy je do zaburzeń jednego lub wielu procesów psychicznych, które leżą u podstaw rozumienia lub używania języka mówionego i pisanego. Problemy poznawcze odzwierciedlają się w braku koncentracji uwagi, trudnościach w słuchaniu, mówieniu i czytaniu, pisaniu, liczeniu.

Edukacja najmłodszych na światowym poziomie

OMEP to Światowa Organizacja Wychowania Przedszkolnego. Jej celem jest dbałość o rozwój i zapewnienie optymalnych warunków życia najmłodszym dzieciom niezależnie od uwarunkowań materialnych czy kulturowych.

Polski Komitet Światowej OMEP utworzono w 1967 r. Jego działalność wpisuje się w międzynarodową współpracę organizacji pozarządowych, których celem jest upowszechnianie wiedzy o zdrowiu, wychowaniu i edukacji dzieci w wieku przedszkolnym, inicjowanie badań naukowych, sprzyjanie wymianie doświadczeń oraz promowanie wartościowych koncepcji edukacyjnych.

Od słowa do języka

Zabawy i strategie postępowania z tekstem poetyckim w nauczaniu języka obcego powinny być dobrze przemyślane i zaplanowane, uwzględniać stopień trudności i zainteresowania uczniów.

Nauczyciele języków obcych kształtują umiejętności komunikacyjne, najczęściej koncentrując się na tekstach autentycznych. Moja propozycja dotyczy uwzględnienia w nauczaniu języka obcego strategii estetycznej, czyli sięgnięcia do tekstów poetyckich. Doświadczenie podpowiada mi, że warto znaleźć czas na wprowadzenie uczniów w świat poezji, reprezentującej obszar kultury danego języka.

Wstępniak

Szanowni Państwo

Dwa lata minęły od pojawienia się wirusa, który zdezorganizował, a może zreorganizował nasze życie, także w wymiarze zawodowym. Wydawałoby się, że zmierzamy powoli do czegoś, co nazwalibyśmy  „normalnością”. Jednak nie jest to nam dane. Zawierucha wojenna dotknęła naszych sąsiadów i zmienia także naszą codzienność. Tym razem niepokój i troska dotyczą rodzin uchodźców, uciekających przed działaniami wojennymi, w poszukiwaniu bezpiecznego miejsca.